TAKİP EDİNİZ

İÇERİK ARAMA

Bu Hastalığa Dikkat!


YARD. DOÇ. DR. VEHBİ ALTUNÇUL İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi D. H. Araş. Lab. Müdürü

Saygıdeğer Fatih Gazetesi okurlarım, bu gün sizlere son yıllarda kaş yapayım derken göz çıkartmak atasözünü tam doğrulayan bir olgudan yani ‘bigoreksiya (Kas geliştirmeyle ilgili zihni sürekli meşgul etmek)’ dan, diğer bilimsel ifadesiyle, kötü form anlamına gelen dysmorphiadan bahsetmek istiyorum.

 

Bir tür hastalık diye de tanımlayacağımız bu durumda bireyin kendi vücut şeklini beğenmemesi ve vücudundaki musculus (kas) oranını artırmak için güçlü istek duyması ve gayret sarf etmesi söz konusudur. Bunun yanında büyük ağırlıklar kaldırma, yüksek protein içerikli besinleri aşırı tüketme, besin takviyesi alma ve anabolik steroidleri kullanma davranışları da ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık, kişinin vücudunu yeteri kadar kaslı ve sportmen bulmadığı için, sürekli olarak bu düşüncelerle kafasını meşgul etmesi olarak da tanımlanabilir. Gerçekte böyle olmasa bile kişi kendinin kaslarının yeterli büyüklükte olmadığı düşüncesindedir.  Bu kişiler, ağırlık çalışmalarını yapmak ve diyet programına uymak için önemli sosyal, mesleki veya bazı önemli etkinlikleri sürdürmede sorunlar yaşamakta, vücudunun başkaları tarafından görülmesine olanak sağlayacak ortamlardan kaçınmakta veya bu ortamlara girdiğinde fazlasıyla stres veya yoğun kaygı yaşamaktadır. Vücut kaslarının yeterli olmadığına ilişkin düşünceler ile zihnini meşgul ettiğinden görev ve tüm sosyal yaşam alanlarında sorunlar yaşamakta, bu kişiler zararlı fizyolojik ve psikolojik sıkıntılar yaşadığını bildiği halde aşırı ağırlıklar kaldırmaya, sıkı diyet yapmaya, bununla birlikte performansını artırıcı maddeler kullanmaya devam etmektedir. Aynı zamanda kendi vücuduna yönelik haksızca eleştiriler üreten böyle kişiler, çok yağlı vücuda sahip olduğu için denize, havuza gitmemekte, diyetine uygun olmadığı düşüncesiyle hiçbir yemekli toplantıya katılmamakta, aynaya günde en az 15 kez bakma ihtiyacı duymaktadır.

HASTALIĞI TETİKLEYEN FAKTÖRLER

Maalesef günümüz dünyasında televizyonlarda çeşitli dergi ve gazetelerde yer alan yayınlarda ve bu tür platformlarda ideal vücuda ulaşmanın çekiciliği üzerinde yapılan sıkça programlar zihinleri hayli karıştırmaktadır. Hem kadınlar hem erkekler ideal vücut görünümüne ulaşmada çeşitli yöntemlere büyük oranda bu nedenle başvurmaktadır. Ayrıca, bazı biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörler de ‘bigoreksiya’ya yol açabilmektedir. Bu faktörler başta genetik olmak üzere, çok kuvvetli olma isteği, düşük özgüven, kişinin kendi vücudundan memnun olmaması, vücut yapısı, fiziksel uygunluk, sınırlı beslenme, diyet uygulama, psiko-farmakolojik ilaçların kullanımı, besinlere protein, polivitamin takviyesi, çevresine ve başkalarıyla diyalog kurma yetersizliği içindedirler. Ayrıca, narsist davranışlarıyla bu kişiler mükemmel olmayı arzu etmekte ve kendilerini çok beğenmektedirler. Bunlarla birlikte, yazılı ve görsel basın, arkadaşları arasında popüler olma arzusu ve kendini başkalarına beğendirme isteği gibi tüm faktörler bu hastalığı tetikleyebilmektedir. Burada endişe verici durum, kişiler egzersiz yaparak daha büyük kaslara ulaşmada başarısız olduklarında, çevrelerindeki arkadaşlarından veya gittikleri spor salonundaki kişilerin birçoğunun steroidlere başvurduğunu görerek bundan etkilenmekte ve daha hızlı sonuç almak için onlar da steroid kullanımına yönelmektedir. Anabolik steroid kullanımı bigoreksiyaya neden olabilmektedir. Anabolik steroidlerin bilinçsiz olarak kullanımı ve tavsiye edilen miktarlardan daha fazla alınması, uzun süre kullanımı önemli sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Anabolik steroidlerin kısa süreli kullanımında yan etkileri daha az görülmekte, ancak uzun süre kullanımı çok daha ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu maddeleri ani olarak bırakma ve kullanamamanın sonuçları da depresyon gibi sıkıntılar doğurmakta ve kesinlikle tedavi gerektirmektedir.

HASTALIĞIN TEDAVİSİ

Tedavisi zor olan bu hastalık profesyonel yardım gerektirmekte ve bu durumda İlaç tedavisi ve psikoterapi gerekebilmektedir. Bu nedenledir ki bu hastalık önemsenmeli, hastalık şekillenmeden tedbirler alınmalıdır. Aslında bilinçli olarak yapılan tüm aktiviteler ve sağlıklı bir etkinlik olan ağırlık çalışmalarının hastalık boyutuna ulaşmaması için bu spor ile ilgilenen kişilerin bilinçli olması oldukça önemlidir. Bu nedenle ağırlık çalışmaları ile ilgilenen kişilerin bu konunun uzmanları yani egzersiz danışmanları, beslenme uzmanları, egzersiz ve spor psikologları ile işbirliği içerisinde olarak çalışması oldukça önemli yarar sağlayacak ve kişinin bu hastalıktan uzak durmasına yardımcı olacaktır. Her konuda olduğu gibi sporun da fazlası sağlığımıza önemli ölçüde zarar verebilmektedir. Sağlıklı, mutlu nice güzel günler diliyor, saygılar sunuyorum.